REHBERLİK ve TEFTİŞ BAŞKANLIĞI

Çalışma Standartları

ÇALIŞMA STANDARTLARI

Planlama

Planlama, denetim faaliyetine başlamadan önce yapılacak çalışmaların planlanması ile denetim sürecinde karşılaşılması muhtemel durumlara ilişkin gerekli tahminlerin yapılmasını kapsar. Denetimin etkin bir biçimde yerine getirilmesi, çalışmanın verimi ve kalitenin artırılabilmesi yapılacak doğru bir planlama ile sağlanabilir. Gümrük ve Ticaret Müfettişi, izleyeceği çalışma sürecini, neleri ne zaman ve nasıl yapacağını, hangi ihtimallerin söz konusu olabileceğini belirler ve öngörülen bu plan çerçevesinde çalışmasını sürdürür.

Hazırlık Çalışmaları

Yürütülen işle ilgili gerekli tespit ve hazırlık çalışmaları bu kapsamda ele alınmalıdır. Gümrük ve Ticaret Müfettişi, risk değerlendirmelerine göre beyanname ve diğer belgelerin seçimi, verilerin toplanması, uygulanacak araştırma ve denetim tekniklerinin belirlenmesi, konuya ilişkin önceden yapılan çalışmaların araştırılması ile ortaya çıkarılması, inceleme veya soruşturmaya konu kişilerle ilgili gerekli bilgilerin tespiti gibi işin yürütülmesi ile ilgili tüm tespit ve hazırlıklarını yerine getirir.

Araştırma, Delil Toplama ve Değerlendirme

İnceleme ve araştırma yoluyla elde edilen ve güvenirlilikleri teyit ve tespit edilen; bilgi, belge ve benzeri kayıt ve verilerin kullanılması çalışma standartlarının özünü oluşturur. Bu aşamada araştırmanın yüzeysel kalmaması, yeterli ve güvenilir delil toplanması, çalışmanın başarı, kalite ve güvenirliliğini belirleyici niteliktedir. Gümrük ve Ticaret Müfettişi, bu yaklaşımla topladığı delil ve verileri değerlendirmeye tabi tutar, hatasız tespit ve sonuçlara ulaşmaya özen gösterir.
 
Rehberlik Yaklaşımı
 
Teftiş ve incelemenin amacı hatalı durumların tespiti ve düzeltilmesinin sağlanmasının yanında, önleyici ve yol gösterici olmaktır. Bakanlık bünyesinde yürütülen görev ve faaliyetlerin verimli ve hizmet odaklı olarak yürütülmesi, etkinlik ve verimliliğinin artırılması, proje ve hizmet standartları oluşturulması, teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturma işlemlerine ilişkin, yöntem ve teknikler geliştirilmesi ile standart ve ilkelerin oluşturulması, idarî kapasitenin artırılması rehberliğin mahiyetini oluşturur. Gümrük ve Ticaret Müfettişi, teftiş ve incelemenin her aşamasında rehberlik fonksiyonunu da göz önünde bulundurur.


Risk Odaklı Teftiş ve İnceleme

Gümrük ve Ticaret Müfettişi, teftiş ve incelemelerde risk analizi yoluyla somut sonuçlar elde etmeye azami ölçüde özen gösterir ve denetimde etkinliğin sağlanması amacıyla risk odaklı teftiş ve inceleme yapar.

Gözlemleme

Gözlemleme, yapılan işlemler ile gerçekleştirilen işlem süreçlerinin ve denetime tabi görevlerle ilgili nesnel ve ölçülebilir denetim esasına dayanan gözlem ve değerlendirmeleri içerir. Gümrük ve Ticaret Müfettişi, denetimlerinde gözlemleme tekniğinden istifade eder.

Gizliliğe Özen ve Sır Saklama

Denetim faaliyetinin niteliği ve hukuki gerekler göz önünde bulundurularak, çalışmalarda gizliliğe özen gösterilmesi temel mesleki çalışma ilkelerindendir. Özenle uygulanan bu meslek ilkesi, çalışmaların sağlıklı olarak yürütülmesi, tartışmalı durumlara yol açılmaması bakımından önem taşır.

Gümrük ve Ticaret Müfettişi, görevi dolayısıyla öğrendiği ve gizli kalması gereken sır ve bilgileri hiçbir şekilde açıklamaz.
 
Masumiyet İlkesi

Gümrük ve Ticaret Müfettişi, haklarında şikâyet ve iddia bulunan, soruşturmaya tabi tutulan kişilerle ilgili olarak temel hukuk kuralı olan masumiyet karinesine riayet eder. Müfettişin görevi gerçeğin hukuk yoluyla ortaya çıkarılmasını sağlamaya yardımcı olmaktır. Bunu yaparken kişilere haklarında isnat edilen suçlardan ötürü önyargılı davranılmaz.
 
Savunma Hakkının Gözetilmesi

Soruşturma kapsamında haklarında şikâyet ve iddia bulunan kişilerin savunmalarının alınması hukuki bir gerekliliktir. Gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla, fiili imkânsızlıklar dışında konuyla ilgili kişilerin bilgilerine başvurulur ve ilgililere görüşlerini bildirme fırsatı sunulur. Gümrük ve Ticaret Müfettişi, yürüttüğü inceleme ve soruşturmalarda kişi ve kurumların savunma hakkını gözetir.

Temkinli ve Tedbirli Davranış

Gümrük ve Ticaret Müfettişi, çalışmalarını yürütürken elde ettiği unsurlar (bilgi, belge, kayıt ve benzeri) ile karşılaştığı durumlara ilişkin olarak temkinli davranır, derinlemesine araştırmalar yapar, elde ettiği verileri muhakeme eder ve peşin sonuçlar çıkarmaz. Karşılaşabileceği muhtemel durumlara her zaman ve her durumda hazırlıklıdır ve basiretli davranır.
 
İdarenin Yönetsel İşlemlerine Müdahale Edilmemesi

Gümrük ve Ticaret Müfettişi, teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturma çalışmalarını yürütürken idari işlemlere müdahale etmez. Hazine haklarını koruyucu tedbir alınması gerekli durumlarda görev ve yetkileri çerçevesinde gerekli ve uygun önlemlerin alınmasını sağlar.

Müfettiş Yardımcılarının Gözetimi ve Yetiştirilmesi

Refakate verilen müfettiş yardımcılarının gerek davranış gerekse mesleki yönden yetiştirilmeleri için azami gayret gösterilir. Pratik bilgi ve becerilerinin artırılması yönünde müfettiş gözetiminde gerekli çalışmalar yaptırılır.

Müşterek Çalışma

Birlikte yürütülen çalışmalarda koordinasyon kıdemli müfettişçe sağlanır, mutabık kalman plan ve yöntemlerle çalışmalar yürütülür.

Mahallinde Çalışmaİşin niteliği gereği kural olarak; teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturmalar mahallinde yapılır.

Denetlenen Kişi ve Görevlilerle İlişkiler

Gümrük ve Ticaret Müfettişi, denetlediği kişi ve görevlilerle ilişkilerini karşılıklı nezaket ve saygı kuralları çerçevesinde yürütür. Tarafsızlığını etkileyecek veya yanlış anlaşılmalara yol açabilecek her türlü davranış ve ilişkiden uzak durur.